Büyük Ortadoğu Projesi (BOB), 2000’li yılların başında özellikle ABD öncülüğünde gündeme gelen, Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya’yı kapsayan geniş bir coğrafyada siyasi, ekonomik ve toplumsal dönüşüm hedefleyen bir stratejidir.
Bu strateji Ortadoğu’da sözde 'demokrasi, insan hakları, serbest piyasa ekonomisi ve istikrarın yayılması' iddiasıyla ortaya konmuştur. ancak uygulamalar ve sonuçlar nedeniyle proje, birçok ülkede emperyalist bir yeniden dizayn planı olarak görülmüştür.
BOP'un ortaya çıkışı
• BOP’un temelleri, 11 eylül 2001'de ABD ikiz kuleler saldırıları sonrası şekillenmiştir.
• ABD’nin 'Terörle Mücadele' doktrini çerçevesinde, ortadoğu’daki otoriter rejimlerin batı karşıtı zemin oluşturduğu iddiası öne sürülmüştür.
• 2004’te G8 zirvesi’nde proje açık şekilde gündeme gelmiştir.
• BOP haritası yaklaşık 22 ülkeyi kapsamaktadır: Türkiye, İran, Irak, Suriye, Mısır, Libya, Tunus, Suudi arabistan, Afganistan, Pakistan ve diğerleri.
BOP'un Temel Hedefleri
- Siyasal dönüşüm
- Otoriter rejimlerin değiştirilmesi
- Ilımlı islam modeli
- Batı yanlısı yönetimler
- Sınırların ve devlet yapılarının dönüşümü
- Etnik ve mezhepsel temelli yeni yapılanmalar
- Zayıflatılmış merkezi devletler
- Bu nedenle BOP, halk arasında 'Ortadoğu'nun Haritasını Yeniden Çizme Projesi' olarak anılmıştır.
- Enerji güvenliği
- Petrol ve doğalgaz bölgelerinin kontrolü
- Enerji yollarının güvenliği
- Ortadoğu, dünya petrol rezervlerinin kalbi olarak görülmüştür.
BOP ve uygulamaları
- Irak: 2003 işgali sonrası devlet yapısı çöktü, üçe bölündü. kimyasal silah yalanlarıyla işgal edilen irak kan ve gözyaşı içinde bırakıldı.
- Libya: Kaddafi devrildi, ülke iç savaşa sürüklendi.
- Suriye: Uzun süreli iç savaşla parçalanmaya çalışıldı. terör örgütleri üzerinden türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda bölücü planlar devreye sokuldu.
- Yemen: Devlet otoritesi zayıfladı.
- Afganistan: 20 yıl süren işgal sonrası istikrarsızlık derinleşti.
Bu ülkelerde devletler zayıfladı, mezhep ve etnik çatışmalar arttı, milyonlarca insan göç etmek zorunda kaldı. bop’un istikrar değil kaos ürettiği ortaya çıkmıştır.
Bop ve Türkiye
Türkiye, coğrafi köprü konumu, Nato üyeliği ve laik sistemli müslüman ülke kimliği nedeniyle proje kapsamında 'model ülke' olarak tanımlanmıştır. Ancak Türkiye açısından büyük riskler doğmuştur:
- Irak ve Suriye’nin bölünmesiyle sınır güvenliği sorunları,
- Terör koridorları,
- Mülteci krizleri.
Bu nedenle Türkiye zamanla BOP’a mesafeli ve temkinli bir politika izlemiştir.
Büyük Ortadoğu Projesi, resmî söylemde demokrasi ve reform projesi olarak sunulsa da sahadaki sonuçlarıyla devletleri zayıflatan, sınırları tartışmalı hale getiren bir jeopolitik müdahale planı olmuştur. islam dünyasında ve 22 ülkeyi kapsayan bu proje, yeni sömürgecilik düzenini ortaya koymuştur.
Türkiye Cumhuriyeti üzerinde büyük oyunlar oynanmış, 41 yıldır süren terör belası nedeniyle 50.000 vatandaşımız şehit olmuştur. bu şehitlerimiz askerimiz, polisimiz, jandarmamız, sivil vatandaşlarımız ve kundaktaki bebeklerimizdir.
Son olarak; Mardin Nusaybin’de meydana gelen al bayrağımıza yapılan çirkin saldırıyı nefretle kınıyoruz.
Terör ve teröristlerin her türlüsüne karşıyız. terörle müzakere olmaz, mücadele olur.
Yorum Yazın