Türkiye’nin demokrasi tarihine damga vuran Demokrat Parti’nin kuruluşu (1946) ve iktidara gelişi (1950), bugün 80. yılını kutladığımız bir dönüm noktasıdır.
Adnan Menderes ve arkadaşlarının öncülüğünde başlayan bu hareket, yalnızca bir siyasi parti değil, milli egemenliğe dayalı yeni bir çağın açılışını temsil etmiştir.
Bu dönem, Türkiye’nin medeniyetleşme, milletleşme ve oligarşiden kurtulma mücadelesi olarak tarihe geçmiştir.
Halkın oylarıyla iktidara gelen Demokrat Misyon ve Merkez Sağ Hareketi Türk milletinin iradesini siyasete taşımış, devlet üstünlüğü yerine halkın tercihlerini ön plana çıkarmıştır.
Demokrat Parti’den Merkez Sağ Geleneğine
Demokrat Parti (1946–1960): Celâl Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü gibi isimlerle kurulan DP, tek parti dönemini sonlandırarak çok partili demokrasiye geçişi sağladı. Liberal ekonomi ve siyasi özgürlükler merkezinde halkın taleplerine duyarlı bir çizgi izledi.
Adalet Partisi (1961): DP’nin kapatılmasının ardından Süleyman Demirel liderliğinde kurulan AP, merkez sağın devamı oldu. Ekonomik kalkınma ve geleneksel değerleri savundu.
Doğru Yol Partisi (1983): Demirel ve Türkiye’nin ilk kadın Başbakanı Prof. Dr. Tansu Çiller ile merkez sağ siyaseti sürdürdü. 1990’larda hükümetlerde etkin rol oynadı.
Anavatan Partisi (1983): Turgut Özal liderliğinde liberal ekonomi ve modernleşme politikalarıyla merkez sağın yeni yüzü oldu. Türkiye’nin dünya ekonomisine entegrasyonunda önemli adımlar attı.
Merkez Sağ ve AK Parti
2001’de kurulan AK Parti, kendini muhafazakâr demokrat olarak tanımlasa da, Demokrat Misyonun yerini dolduramamıştır. 2002’den itibaren aralıksız iktidarda kalan AK Parti, merkez sağ seçmenin oylarıyla uzun süreli temsil sağlasa da, Menderes ve arkadaşlarının başlattığı demokrat misyonun ruhunu tam anlamıyla sürdürememiştir.
Merkez Sağ’ın Katkıları
Çok Partili Demokrasi Kültürü: Tek parti döneminden çıkışta en aktif rolü oynadı.
Ekonomik Reform ve Liberalleşme: Serbest piyasa ve liberal politikaların hayata geçirilmesinde öncü oldu.
Toplumsal Katılımın Genişlemesi: Kırsal ve muhafazakâr tabanların siyasete katılımını sağladı.
Siyasi İstikrar Arayışı: Uzun süreli iktidarlarla Türkiye’nin demokratikleşme sürecine katkı sundu.
Günümüzde Merkez Sağ Arayışı
2011 sonrası Demokrat Parti’nin zayıflatılmasıyla merkez sağ seçmen arayış içine girdi. Ancak 2023’te Prof. Dr. Tansu Çiller’in öncülüğünde kurulan Merkez Sağ Partisi, Menderes ailesinin temsilcileri ve demokrat misyonu iyi tanıyan kadrolarıyla yeniden umut ışığı olmayı hedeflemektedir. Bu yeni oluşum, karanlıktan aydınlığa çıkan bir yol gibi Türk siyasetinde yeniden doğmaya çalışmaktadır.
Bu vesileyle, 10 Ocak Mülki İdareciler Günü dolayısıyla devletin temsilcisi olarak adalet, huzur ve kamu düzeni için fedakârca çalışan tüm vali ve kaymakamlarımıza teşekkür ediyorum. Aynı zamanda, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü nedeniyle halkın haber alma hakkı için gece gündüz çalışan tüm basın emekçilerini saygıyla selamlıyorum.
Özgür basın demokrasinin teminatıdır.
Yorum Yazın